การขึ้นทะเบียนนายจ้างครั้งแรก — คู่มือ SME
ประกันสังคม
ถ้าธุรกิจของคุณเพิ่งจ้างพนักงานคนแรก — ไม่ว่าจะเป็นร้านกาแฟในภูเก็ต เกสต์เฮาส์เล็กๆ ที่กระบี่ หรือสตาร์ตอัปออนไลน์ที่กรุงเทพ — มีงานราชการชิ้นหนึ่งที่คุณต้องรีบทำภายใน 30 วัน นั่นคือ การขึ้นทะเบียนนายจ้างกับสำนักงานประกันสังคม (SSO)
หลายคนเข้าใจว่าประกันสังคมเป็นเรื่องของบริษัทใหญ่เท่านั้น ความจริงคือ เพียงคุณมีลูกจ้าง 1 คนขึ้นไป คุณก็เข้าข่ายต้องขึ้นทะเบียนแล้ว ตาม พ.ร.บ. ประกันสังคม พ.ศ. 2533 มาตรา 33 และ มาตรา 34
ทีม WACC Service Limited สำนักงานบัญชีจากภูเก็ต รวบรวมขั้นตอนทั้งหมดให้ในบทความเดียว พร้อมเอกสารที่ต้องใช้ ค่าปรับ และข้อผิดพลาดที่ SME มือใหม่มักทำพลาด
เมื่อไหร่ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้าง?
ตามกฎหมาย นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป ต้องขึ้นทะเบียนกับสำนักงานประกันสังคม ภายใน 30 วัน นับจากวันที่จ้างพนักงานคนแรก
ตัวอย่าง: ถ้าจ้างพนักงานคนแรกวันที่ 15-04-2569 — ต้องยื่นขึ้นทะเบียนภายในวันที่ 14-05-2569
ข้อยกเว้น (ไม่ต้องขึ้นทะเบียน):
เอกสารที่ต้องเตรียม
แบ่งเป็น 2 ชุด — ชุดแรกสำหรับ ขึ้นทะเบียนนายจ้าง ชุดที่สองสำหรับ ขึ้นทะเบียนผู้ประกันตน (ลูกจ้าง)
ชุดที่ 1: ขึ้นทะเบียนนายจ้าง (สปส.1-01)
| เอกสาร | กรณีนิติบุคคล | กรณีบุคคลธรรมดา |
|--------|---------------|------------------|
| แบบ สปส.1-01 | ✓ | ✓ |
| หนังสือรับรองบริษัท (อายุไม่เกิน 6 เดือน) | ✓ | — |
| ภ.พ.20 (ถ้าจดทะเบียน VAT) | ✓ | ✓ |
| สำเนาบัตรประชาชนผู้มีอำนาจลงนาม | ✓ | ✓ |
| สำเนาทะเบียนบ้านผู้มีอำนาจลงนาม | ✓ | ✓ |
| สำเนาทะเบียนบ้านสถานประกอบการ | ✓ | ✓ |
| แผนที่สถานประกอบการ | ✓ | ✓ |
| สำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) | ✓ | — |
| หนังสือมอบอำนาจ + อากร ฿10.00 (ถ้ามอบอำนาจ) | ✓ | ✓ |
ชุดที่ 2: ขึ้นทะเบียนผู้ประกันตน (สปส.1-03 หรือ สปส.1-03/1)
ใช้สำหรับลูกจ้างแต่ละคน:
ขั้นตอนการขึ้นทะเบียนออนไลน์ที่ sso.go.th
ปัจจุบันสำนักงานประกันสังคมเปิดให้ขึ้นทะเบียนออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ www.sso.go.th ซึ่งสะดวกกว่าการเดินทางไปสำนักงานพื้นที่มาก
Step 1: เข้าเว็บไซต์ sso.go.th
ไปที่เมนู "สถานประกอบการ" → "ขึ้นทะเบียนนายจ้าง / ผู้ประกันตน"
Step 2: เลือกประเภทการขึ้นทะเบียน
Step 3: กรอกข้อมูลในแบบ สปส.1-01
ข้อมูลที่ต้องกรอก:
Step 4: Upload เอกสารแนบ
Scan หรือถ่ายรูปเอกสารทั้งหมดในชุดที่ 1 แล้ว upload เป็นไฟล์ PDF หรือ JPG (แนะนำ PDF — ขนาดไม่เกิน 5 MB ต่อไฟล์)
Step 5: ส่งคำขอและรอผลตรวจ
เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบเอกสารภายใน 3-5 วันทำการ หากครบถ้วนจะออก เลขที่บัญชีนายจ้าง 10 หลัก ให้ทาง email หรือ SMS
เคล็ดลับ: ตรวจ TSIC code (รหัสประเภทกิจการ) ให้ถูกตั้งแต่แรก เพราะส่งผลต่ออัตราเงินสมทบ กองทุนเงินทดแทน ที่นายจ้างต้องจ่ายเพิ่มอีก 0.2-1.0% ของค่าจ้าง
เลขที่นายจ้างได้มาแล้ว ใช้ทำอะไรบ้าง?
เมื่อได้รับเลขที่บัญชีนายจ้าง 10 หลักแล้ว ใช้สำหรับ:
การขึ้นทะเบียนลูกจ้างใหม่ภายใน 30 วัน
หลังจากได้เลขที่นายจ้างแล้ว ทุกครั้งที่รับลูกจ้างใหม่ ต้องยื่น สปส.1-03 (หรือ สปส.1-03/1 ถ้าเคยเป็นผู้ประกันตน) ภายใน 30 วัน นับจากวันเริ่มงาน
ทำได้ 2 ช่องทาง:
ข้อสังเกต: ลูกจ้างที่เคยทำงานในระบบประกันสังคมมาก่อน — ไม่ต้องขึ้นทะเบียนใหม่ แต่ต้องยื่น สปส.1-03/1 (แบบแจ้งกลับเข้าทำงาน) เพื่อโอนสิทธิมาที่นายจ้างใหม่
ค่าปรับและบทลงโทษ
ตาม พ.ร.บ. ประกันสังคม พ.ศ. 2533 มาตรา 96 และมาตราที่เกี่ยวข้อง:
| ความผิด | บทลงโทษ |
|---------|---------|
| ไม่ขึ้นทะเบียนนายจ้างภายใน 30 วัน | จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน ฿20,000.00 หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| ไม่ขึ้นทะเบียนผู้ประกันตน (ลูกจ้าง) ภายใน 30 วัน | จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน ฿20,000.00 หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| ไม่นำส่งเงินสมทบหรือนำส่งไม่ครบ | เงินเพิ่ม 2% ต่อเดือน ของยอดที่ค้าง |
| แจ้งข้อมูลเท็จ | จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน ฿20,000.00 |
ในทางปฏิบัติ เจ้าหน้าที่มักเริ่มจากการ เรียกเก็บเงินสมทบย้อนหลัง + เงินเพิ่ม 2%/เดือน ก่อนจะดำเนินคดีอาญา แต่การปล่อยทิ้งไว้นานทำให้ต้นทุนและความเสี่ยงสูงขึ้นมาก
Common Mistakes — ข้อผิดพลาดที่ SME มือใหม่ทำพลาด
จากประสบการณ์ทีม WACC ที่ดูแล SME ในภูเก็ตและทั่วประเทศ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยมีดังนี้
1. คิดว่า "พนักงานทดลองงาน" ไม่ต้องขึ้นทะเบียน
ผิด — กฎหมายไม่ได้แยกพนักงานทดลองงานออกจากลูกจ้างปกติ ตั้งแต่วันแรกที่จ้างต้องนับเข้าระบบทันที
2. คิดว่า Part-time / รายวัน ไม่ต้องขึ้นทะเบียน
ผิด — หากเป็นการจ้างที่มีลักษณะ "ลูกจ้าง" (รับค่าจ้างเป็นประจำ ทำงานภายใต้การควบคุมของนายจ้าง) แม้รายวันก็ต้องขึ้นทะเบียน
3. ใช้เลขประจำตัวประชาชนของกรรมการแทนเลขนิติบุคคล
ผิด — กรณีนิติบุคคล ต้องใช้ เลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลัก (เลขเดียวกับผู้เสียภาษี) ไม่ใช่เลขบัตร ปชช. ของกรรมการ
4. ลืมขึ้นทะเบียนลูกจ้างหลังได้เลขนายจ้างแล้ว
ขั้นตอนเป็น 2 ระดับ — ขึ้นทะเบียนนายจ้าง 1 ครั้ง + ขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนทุกครั้งที่รับคนใหม่ หลายคนทำเฉพาะอย่างแรกแล้วลืม
5. ไม่อัปเดตที่อยู่สถานประกอบการเมื่อย้าย
เมื่อย้ายที่ตั้ง ต้องยื่น สปส.6-15 (แบบแจ้งเปลี่ยนแปลงข้อเท็จจริง) ภายใน 30 วัน
6. ไม่ยื่น สปส.1-10 เดือนแรก เพราะคิดว่า "ยังไม่จ่ายเงินเดือนเต็มเดือน"
แม้จะจ่ายเงินเดือนเพียงครึ่งเดือน ก็ยังต้องยื่น สปส.1-10 ปกติ — คำนวณเงินสมทบจากค่าจ้างที่จ่ายจริง
7. ไม่เก็บใบเสร็จและสำเนาแบบที่ยื่น
ทุกแบบที่ยื่นและทุกใบเสร็จเงินสมทบ ต้องเก็บไว้อย่างน้อย 5 ปี ตาม พ.ร.บ. ประกันสังคม
สรุปสุดท้าย
การขึ้นทะเบียนนายจ้างเป็นจุดเริ่มต้นของการทำธุรกิจอย่างถูกกฎหมาย — ทำครั้งเดียวให้ครบ จะได้ไม่ต้องวิ่งย้อนหลังและจ่ายค่าปรับในอนาคต
เริ่มต้นจ้างพนักงานคนแรก ให้ WACC ดูแลให้ตั้งแต่ Day 1
ทีม WACC Service Limited สำนักงานบัญชีจังหวัดภูเก็ต ให้บริการ SME ทั่วประเทศไทย รับดูแลตั้งแต่ขั้นตอนการขึ้นทะเบียนนายจ้างครั้งแรก ไปจนถึงการยื่นเงินสมทบทุกเดือน
บริการของเรา:
เพิ่งจ้างพนักงานคนแรก แต่ยังไม่รู้จะเริ่มยังไง? ปรึกษาฟรีที่ LINE @waccservice แจ้งจำนวนพนักงานและประเภทธุรกิจ ทีมเราจะส่ง checklist เอกสารและเสนอแพ็กเกจที่เหมาะสมให้ภายในวันเดียว
บทความนี้เขียนโดยทีม WACC Service Limited — สำนักงานบัญชีในจังหวัดภูเก็ต ข้อมูล ณ วันที่ 11-04-2569 อ้างอิง พ.ร.บ. ประกันสังคม พ.ศ. 2533 มาตรา 33, 34, 96 และประกาศที่เกี่ยวข้อง โปรดตรวจสอบกับ www.sso.go.th ก่อนดำเนินการ
บทความที่เกี่ยวข้อง
ประกันสังคม 2569 — ฐานค่าจ้างใหม่ 17,500 บาท
ประกาศสำคัญสำหรับนายจ้าง ฐานค่าจ้างประกันสังคมเปลี่ยนจาก 15,000 เป็น 17,500 บาท พร้อมตัวอย่างคำนวณและสิ่งที่ต้องเตรียมก่อนวันมีผลบังคับใช้
มาตรา 33, 39, 40 — ต่างกันอย่างไร?
เปรียบเทียบประกันสังคม 3 มาตราหลัก ม.33 (ลูกจ้าง), ม.39 (ผู้ประกันตนต่อ), ม.40 (อาชีพอิสระ) — สิทธิประโยชน์ เงินสมทบ และใครเหมาะกับมาตราไหน
วิธีเบิกสิทธิประโยชน์ประกันสังคม — ครบทุกกรณี
คู่มือเบิกสิทธิประกันสังคมครบ 7 กรณี — ค่ารักษา คลอดบุตร สงเคราะห์บุตร ว่างงาน ชราภาพ ทันตกรรม พร้อมเอกสาร แบบฟอร์ม และระยะเวลาที่จะได้รับเงิน