Withholding Tax (ภาษีหัก ณ ที่จ่าย) — อัตราและวิธีคำนวณแบบครบทุกกรณี
ภาษี
"พี่ครับ พอจ่ายค่าเช่าออฟฟิศ ต้องหัก ณ ที่จ่ายไหม?" "แล้วจ้างฟรีแลนซ์ดีไซน์โลโก้ต้องหักกี่เปอร์เซ็นต์?" — คำถามแบบนี้ทีม WACC ได้รับทุกวัน เพราะ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax หรือ WHT) เป็นเรื่องใกล้ตัวผู้ประกอบการมาก และพลาดง่ายเพราะอัตราแตกต่างกันตามประเภทรายจ่าย
บทความนี้เราจะสรุปทุกอย่างที่คุณต้องรู้เกี่ยวกับ WHT ให้จบในที่เดียว — อัตรา วิธีออกหนังสือรับรอง กำหนดส่ง และตัวอย่างคำนวณจริง
1. Withholding Tax คืออะไร?
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือการที่ "ผู้จ่ายเงิน" (payer) ต้องหักภาษีจากเงินที่จะจ่ายให้ "ผู้รับ" (payee) แล้วนำส่งให้กรมสรรพากรโดยตรง — ผู้รับเงินจะได้รับเงินน้อยลงจากจำนวนเดิม แต่สามารถใช้ "หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย" (ใบ 50 ทวิ) มาเครดิตภาษีตอนยื่นแบบสิ้นปี
หลักการนี้ช่วยให้รัฐเก็บภาษีได้เร็วกว่ารอสิ้นปี และลดโอกาสที่ผู้มีรายได้จะหนีภาษีไปด้วย
ตัวอย่างง่ายๆ
สมมติคุณเช่าออฟฟิศเดือนละ ฿30,000.00 ค่าเช่าต้องหัก WHT 5% ตามมาตรา 40(5)
ค่าเช่าเต็ม: ฿30,000.00
WHT 5%: (฿1,500.00)
-----------------------------
เงินโอนให้เจ้าของ: ฿28,500.00
→ คุณจ่ายเจ้าของออฟฟิศ ฿28,500.00 และนำส่งสรรพากร ฿1,500.00 (ผ่านแบบ ภ.ง.ด.53)
→ ออก "หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย" (ใบ 50 ทวิ) ให้เจ้าของ 2 ฉบับ
2. ตารางอัตรา WHT ที่ใช้บ่อย (Cheat Sheet)
ต่อไปนี้คืออัตราที่ SME เจอบ่อยที่สุด — ควรปริ้นเก็บไว้ที่โต๊ะ:
| ประเภทรายจ่าย | อัตราหัก | แบบยื่น | อ้างอิง |
|-------------|---------|---------|---------|
| เงินเดือน/ค่าจ้างประจำ | ตามขั้นบันได PIT | ภ.ง.ด.1 | มาตรา 50(1) |
| ค่าจ้างทั่วไป (ฟรีแลนซ์บุคคลธรรมดา) | ตามขั้น PIT หรือ 3% ถ้าเป็นนิติบุคคล | ภ.ง.ด.3 / 53 | ม.50(1), 69 ทวิ |
| ค่าบริการวิชาชีพ/รับจ้างทำของ | 3% | ภ.ง.ด.3 / 53 | คำสั่ง ทป.4/2528 |
| ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์ (ออฟฟิศ, โกดัง) | 5% | ภ.ง.ด.3 / 53 | มาตรา 40(5) |
| ค่าขนส่ง (ไม่ใช่ขนส่งสาธารณะ) | 1% | ภ.ง.ด.3 / 53 | ทป.4/2528 ข้อ 12/1 |
| ค่าโฆษณา | 2% | ภ.ง.ด.3 / 53 | ทป.4/2528 ข้อ 10 |
| ดอกเบี้ยเงินกู้ | 1% | ภ.ง.ด.53 | มาตรา 40(4)(ก) |
| เงินปันผล | 10% | ภ.ง.ด.2 | มาตรา 50(2) |
| ค่าซื้อสินค้า | ไม่หัก | — | — |
| รางวัล ชิงโชค การประกวด | 5% | ภ.ง.ด.3 | มาตรา 40(8) |
| จ่ายต่างประเทศ (บริการ, ค่าสิทธิ) | 15% (หรือตาม DTA) | ภ.ง.ด.54 | มาตรา 70 |
ข้อควรทราบ: อัตรา 3% และ 5% สำหรับรายจ่ายที่จ่ายให้ นิติบุคคล ส่วนถ้าจ่ายให้บุคคลธรรมดา บางกรณีใช้อัตราเดียวกัน บางกรณีใช้ขั้นบันได PIT — ควรตรวจให้แน่ใจก่อนหัก
3. แบบที่ใช้ในการนำส่ง — เลือกให้ถูก
ภ.ง.ด.1 — หักจากเงินเดือนพนักงาน
ใช้กับเงินได้ประเภทที่ 1 ตามมาตรา 40(1) คือเงินเดือน ค่าจ้างประจำ โบนัส ค่าคอมมิชชัน สำหรับ พนักงานประจำ ที่มีหนังสือสัญญาจ้าง
ภ.ง.ด.3 — หักจากบุคคลธรรมดา (ไม่ใช่พนักงาน)
ใช้เมื่อจ่ายเงินให้ บุคคลธรรมดา ที่ไม่ใช่พนักงาน เช่น ฟรีแลนซ์, ค่าเช่าที่จ่ายให้เจ้าของรายบุคคล, ค่าจ้างทำของที่จ่ายให้ช่างรายบุคคล
ภ.ง.ด.53 — หักจากนิติบุคคล
ใช้เมื่อจ่ายเงินให้ นิติบุคคลในประเทศ (บริษัท, หจก., มูลนิธิ ฯลฯ) เช่น ค่าบริการจากบริษัท IT, ค่าเช่าที่จ่ายให้บริษัท, ค่าโฆษณา
ภ.ง.ด.54 — หักจากต่างประเทศ
ใช้เมื่อจ่ายเงินได้ไปให้ บริษัทหรือบุคคลต่างประเทศ ที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย เช่น ค่าโฆษณา Facebook/Google, ค่าซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์, ค่าที่ปรึกษาต่างประเทศ
ระวัง: หลายบริษัทในภูเก็ตพลาดเรื่อง ภ.ง.ด.54 โดยเฉพาะการซื้อโฆษณาใน Facebook Ads — ปกติต้องหัก 15% แต่ถ้าไม่มีการหัก สรรพากรอาจเรียกเก็บย้อนหลังได้ (ปัจจุบันผู้ให้บริการเหล่านี้ขึ้นทะเบียน VAT สำหรับบริการอิเล็กทรอนิกส์ (e-Service) แล้ว — ตรวจสอบตามประเภทรายจ่ายอีกครั้ง)
4. หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ)
ทุกครั้งที่มีการหัก WHT ผู้จ่ายต้องออกใบ 50 ทวิให้ผู้รับ — นี่คือเอกสารทางกฎหมายที่ผู้รับใช้อ้างอิงภาษีที่ถูกหักไปแล้ว
ข้อมูลที่ต้องมีใน 50 ทวิ
ต้องออกกี่ฉบับ?
ออก 2 ฉบับ:
(ผู้จ่ายเก็บสำเนาของตัวเองไว้อีก 1 ฉบับในระบบบัญชีด้วย)
ออกช้าหรือไม่ออกมีผลอะไร?
5. ตัวอย่างคำนวณ WHT แบบเห็นภาพ
กรณี 1: บริษัทจ่ายค่าบริการดูแลเว็บไซต์ให้บริษัท IT
จำนวนเงินตามใบแจ้งหนี้: ฿50,000.00
VAT 7%: ฿3,500.00
รวม: ฿53,500.00
WHT 3% (คำนวณจากฐาน ฿50,000.00 ไม่รวม VAT):
= ฿50,000.00 × 3% = ฿1,500.00
จ่ายให้บริษัท IT: ฿53,500.00 − ฿1,500.00 = ฿52,000.00
นำส่ง ภ.ง.ด.53: ฿1,500.00
สำคัญ: WHT คำนวณจาก ราคาสินค้า/บริการก่อน VAT เสมอ ไม่ใช่ยอดรวม
กรณี 2: จ่ายค่าเช่าออฟฟิศให้เจ้าของซึ่งเป็นบุคคลธรรมดา
ค่าเช่าเดือนเมษายน: ฿25,000.00
(เจ้าของเป็นบุคคลธรรมดา ไม่มี VAT)
WHT 5%: ฿25,000.00 × 5% = ฿1,250.00
จ่ายเจ้าของ: ฿23,750.00
นำส่ง ภ.ง.ด.3: ฿1,250.00
กรณี 3: ซื้อโฆษณา Facebook Ads (จ่ายไปต่างประเทศ)
ยอดใบเสร็จ Meta: ฿10,000.00 + VAT 7% (Meta นำส่งเอง) = ฿10,700.00
WHT 15% (ภ.ง.ด.54): ฿10,000.00 × 15% = ฿1,500.00
[VERIFY: การหัก WHT สำหรับ e-Service ที่ผู้ให้บริการขึ้นทะเบียน VAT ในไทยแล้ว มีประเด็นซับซ้อน — ควรตรวจกับที่ปรึกษาภาษีเป็นกรณีๆ ไป]
กรณี 4: ค่าขนส่งสินค้าให้บริษัทขนส่ง
ค่าขนส่งตามใบแจ้งหนี้: ฿5,000.00
VAT 7%: ฿350.00
รวม: ฿5,350.00
WHT 1%: ฿5,000.00 × 1% = ฿50.00
จ่ายบริษัทขนส่ง: ฿5,300.00
นำส่ง ภ.ง.ด.53: ฿50.00
ยกเว้น: ค่าขนส่งสาธารณะ เช่น ไปรษณีย์ไทย, Grab Express (ในฐานะ platform), บริษัทขนส่งที่ได้รับการยกเว้น ไม่ต้องหัก
6. กำหนดส่งและค่าปรับ
กำหนดยื่นและชำระ
ทุกแบบ (ภ.ง.ด.1, 3, 53, 54) มีกำหนดเหมือนกัน:
ตัวอย่าง: รายการหัก WHT ของเดือนมีนาคม 2569 → ต้องยื่นภายใน 07-04-2569 (หรือ 15-04-2569 ถ้า e-Filing)
ค่าปรับถ้ายื่นช้า
7. ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในภูเก็ต
ทีม WACC พบข้อผิดพลาดเหล่านี้บ่อยมาก เวลาไปรับงานปรับปรุงบัญชีลูกค้าใหม่:
8. FAQs ที่ได้ยินบ่อย
Q: ถ้ายอดจ่ายแต่ละครั้งน้อยกว่า ฿1,000 ต้องหักไหม?
A: กรณีค่าบริการ/ค่าจ้างทำของ ถ้ารวมยอดจ่ายให้ผู้รับรายเดียวกันในปี ไม่ถึง ฿1,000 อาจได้รับการยกเว้น แต่ปลอดภัยที่สุดคือ หักทุกครั้งที่เกิน ฿1,000
Q: ถ้าผู้รับบอกว่า "ไม่ต้องหักได้ไหม" — ทำได้ไหม?
A: ไม่ได้ ไม่ว่าผู้รับจะยอมรับหรือไม่ ผู้จ่ายยังมีหน้าที่หักและนำส่ง มิฉะนั้นผู้จ่ายจะต้องรับผิดชอบภาษีที่ควรจะหักเอง
Q: จ่ายให้ร้านค้าปลีกเล็กๆ ต้องหักไหม?
A: ค่าสินค้าไม่ต้องหัก แต่ถ้าจ่ายเป็นค่าบริการ (เช่น จ้างประกอบ, ติดตั้ง) ต้องหักตามอัตราปกติ
Q: WHT ที่ถูกหักไปแล้วเอามาคืนได้ไหม?
A: สำหรับนิติบุคคล สามารถเอามาหักภาษีที่ต้องเสียตอนยื่น ภ.ง.ด.50 ได้ หรือขอคืนเงินสดถ้าภาษีหักเกินกว่าที่ต้องเสีย
สรุปสั้นๆ ก่อนจากกัน
WHT ดูเหมือนยุ่งยากตอนเริ่มต้น แต่ถ้าคุณมีระบบบัญชีที่ดีและรู้อัตรา ใช้งานจริงไม่ถึง 10 นาทีต่อเดือน
ยังงงกับ WHT อยู่? ให้ WACC จัดการให้ครบวงจร
ทีม WACC Service Limited ที่ภูเก็ต รับดูแลงาน WHT ครบทุกแบบ — ตั้งแต่คำนวณหักภาษีให้ถูกต้อง ออก 50 ทวิอัตโนมัติ ยื่น ภ.ง.ด.1/3/53/54 รายเดือน ไปจนถึงสรุปรายปี ภ.ง.ด.1ก/2ก พร้อมระบบเตือนก่อนวันครบกำหนดทุกเดือน
ปรึกษาฟรี — ทัก LINE @waccservice แจ้งประเภทธุรกิจและปริมาณธุรกรรมต่อเดือน เราจะประเมินแพ็กเกจที่เหมาะสมให้ฟรี
บทความนี้เขียนโดยทีม WACC Service Limited ข้อมูลอ้างอิงจากประมวลรัษฎากร มาตรา 50, 69 ทวิ, 70 และคำสั่งกรมสรรพากร ทป.4/2528 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ณ วันที่ 11-04-2569
บทความที่เกี่ยวข้อง
ภ.พ.36 คืออะไร? คำนวณ VAT จาก Google Ads / Facebook Ads / AWS ครบในบทความเดียว
ภ.พ.36 คืออะไร? ใครต้องยื่น? คำนวณ VAT จาก Google Ads, Facebook Ads, AWS, Adobe ยังไง? สรุปพร้อมตัวอย่างจริง journal entries และกำหนดยื่นครบในบทความเดียว
ใบเสร็จไม่ตรงชื่อบริษัท ทำยังไง? ขอใบรับรองแทนใบเสร็จ (FIN-019)
ใบเสร็จออกผิดชื่อ หรือออกในชื่อพนักงาน ทำยังไง? อธิบายผลกระทบภาษีและวิธีแก้ด้วยหนังสือรับรองแทนใบเสร็จ (FIN-019) พร้อมตัวอย่างฉบับสมบูรณ์
VAT (ภาษีมูลค่าเพิ่ม) คืออะไร? สรุปง่ายๆ สำหรับ SME
ร้านของคุณเพิ่งทะลุ 1.8 ล้านบาท/ปี? มาทำความเข้าใจ VAT แบบบ้านๆ ใครต้องจด ข้อดีข้อเสีย และวิธียื่น ภ.พ.30 แบบครบจบในที่เดียว