TFRS for NPAEs คืออะไร? ทำไม SME ต้องรู้

หากคุณเป็นเจ้าของ SME อาจเคยเห็นนักบัญชีเขียนในรายงาน "งบการเงินนี้จัดทำตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for NPAEs)" — แล้วคุณสงสัยว่ามันคืออะไร ต่างจาก "TFRS ปกติ" ไหม และจะกระทบธุรกิจของคุณยังไง?

บทความนี้ทีม WACC Service Limited จะอธิบายให้เข้าใจง่าย — ไม่ใช่สำหรับนักบัญชี แต่สำหรับเจ้าของธุรกิจที่อยากเข้าใจงบของตัวเองอย่างแท้จริง

1. TFRS คืออะไรก่อน?

TFRS (Thai Financial Reporting Standards) คือ "มาตรฐานการรายงานทางการเงินของไทย" ที่ออกโดย สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ (TFAC) โดยจัดทำให้สอดคล้องกับ IFRS (มาตรฐานสากล) มากที่สุด

TFRS บังคับใช้กับ นิติบุคคล ทุกราย — ไม่ว่าบริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือองค์กรไม่แสวงหากำไรที่ต้องจัดทำงบการเงิน

2 ประเภทของ TFRS

สภาวิชาชีพบัญชีแบ่ง TFRS ออกเป็น 2 ชุด:

TFRS (ฉบับเต็ม) — สำหรับ PAEs (Publicly Accountable Entities) = กิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ เช่น บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์, สถาบันการเงิน, บริษัทประกันภัย, กองทุนรวม

TFRS for NPAEs — สำหรับ NPAEs (Non-Publicly Accountable Entities) = กิจการที่ ไม่ได้ มีส่วนได้เสียสาธารณะ — นั่นคือ SME ส่วนใหญ่

2. ใครต้องใช้ TFRS for NPAEs?

คำตอบสั้นๆ: ธุรกิจเกือบทุกรายที่ไม่ได้อยู่ในตลาดหลักทรัพย์

ลักษณะของ NPAEs

ตามคำนิยามของสภาวิชาชีพบัญชี NPAEs คือกิจการที่:

ไม่มีตราสารทุนหรือตราสารหนี้ซื้อขายในตลาดสาธารณะ (ไม่ได้อยู่ใน SET/mai/BEX)

ไม่ได้อยู่ในกระบวนการขอเข้าจดทะเบียน ในตลาดสาธารณะ

ไม่ได้มีลักษณะการถือครองสินทรัพย์เพื่อเป็น fiduciary (เช่น ไม่ใช่ธนาคาร, บริษัทประกัน, กองทุน)

ตัวอย่างธุรกิจที่ใช้ TFRS for NPAEs

✓ ร้านกาแฟในภูเก็ต

✓ เกสต์เฮาส์ในป่าตอง

✓ บริษัททัวร์ในพังงา

✓ ร้านอาหารที่จดทะเบียนเป็นบริษัท

✓ สำนักงานบัญชี สำนักงานกฎหมาย

✓ โรงงานเล็กๆ บริษัทผลิตเฟอร์นิเจอร์

✓ ธุรกิจครอบครัวที่จดบริษัทจำกัด

ตัวอย่างที่ ไม่ใช่ NPAEs (ต้องใช้ TFRS ฉบับเต็ม)

✗ บริษัทในตลาด SET

✗ ธนาคารพาณิชย์

✗ บริษัทประกันชีวิต/วินาศภัย

✗ บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์อนุพันธ์

3. ทำไมต้องแยก NPAEs ออกจาก PAEs?

เหตุผลง่ายๆ คือ ต้นทุนในการจัดทำงบการเงินตาม TFRS ฉบับเต็มนั้นสูงมาก — สำหรับ SME ที่มียอดขายไม่กี่สิบล้านต่อปี การจ้างทีมบัญชีที่ต้องคำนวณ Deferred Tax, impairment test ทุกปี, fair value measurement ฯลฯ เป็นภาระหนัก

TFRS for NPAEs จึงถูกออกแบบให้ ง่ายกว่า, ลดภาระ, แต่ยังคงหลักการบัญชีที่ถูกต้อง

4. ความแตกต่างสำคัญระหว่าง TFRS กับ TFRS for NPAEs

นี่คือจุดที่เจ้าของ SME ควรรู้ — จะได้เข้าใจว่าเหตุใดงบของตัวเอง "ไม่มี" บางรายการที่บริษัทใหญ่มี:

4.1 Deferred Tax (ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี)

| รายการ | TFRS ฉบับเต็ม | TFRS for NPAEs |

|--------|---------------|----------------|

| Deferred Tax Asset/Liability | ต้องคำนวณและบันทึก | ไม่ต้องทำ ✓ |

ข้อได้เปรียบของ NPAEs: ไม่ต้องกังวลเรื่องความแตกต่างชั่วคราวระหว่างบัญชีกับภาษี (Temporary Differences) ซึ่งเป็นเรื่องที่ซับซ้อนที่สุดของ TFRS

4.2 การด้อยค่าของ Goodwill

| รายการ | TFRS ฉบับเต็ม | TFRS for NPAEs |

|--------|---------------|----------------|

| Goodwill | Impairment Test ทุกปี (ไม่ตัดจำหน่าย) | ตัดจำหน่าย (Amortization) เป็นเส้นตรง ไม่เกิน 10 ปี |

NPAEs ใช้วิธี amortization ที่ง่ายกว่า ไม่ต้องจ้างผู้ประเมินอิสระมาทำ impairment test ทุกปี

4.3 Fair Value Measurement

TFRS ฉบับเต็มมีการใช้ Fair Value เยอะมาก (เช่น สินทรัพย์ทางการเงิน, อสังหาริมทรัพย์เพื่อการลงทุน) ต้องมี valuation ทุกสิ้นรอบ

NPAEs ใช้ Cost Model เป็นหลัก — ง่ายกว่ามาก และใกล้เคียงกับที่ผู้ประกอบการเข้าใจ

4.4 Statement of Cash Flows (งบกระแสเงินสด)

| รายการ | TFRS ฉบับเต็ม | TFRS for NPAEs |

|--------|---------------|----------------|

| งบกระแสเงินสด | บังคับ | ไม่บังคับ (แต่แนะนำให้ทำ) |

4.5 Earnings Per Share (EPS)

| รายการ | TFRS ฉบับเต็ม | TFRS for NPAEs |

|--------|---------------|----------------|

| คำนวณและเปิดเผย EPS | บังคับ | ไม่ต้องทำ |

4.6 Segment Reporting

NPAEs ไม่ต้องจัดทำข้อมูลจำแนกตามส่วนงาน (ที่ TFRS ฉบับเต็มใช้สำหรับบริษัทใหญ่)

4.7 การเปิดเผยข้อมูล (Disclosures)

NPAEs มีข้อกำหนดการเปิดเผยน้อยกว่ามาก — หมายเหตุประกอบงบสั้นกว่า ทำงานง่ายกว่า

5. หมวดสำคัญที่เจ้าของ SME ควรเข้าใจ

ถึงแม้ TFRS for NPAEs จะง่ายกว่า แต่ยังมีบางหมวดที่คุณต้องเข้าใจ เพราะจะมีผลต่อกำไรของคุณโดยตรง:

5.1 การรับรู้รายได้ (Revenue Recognition)

หลักการ: รับรู้รายได้เมื่อ "ส่งมอบสินค้า" หรือ "ให้บริการแล้ว" — ไม่ใช่ตอนรับเงิน

ตัวอย่าง: ลูกค้าจ่ายค่าทัวร์ล่วงหน้า ฿50,000.00 เดือนมีนาคม โดยจะเริ่มทัวร์เดือนพฤษภาคม

ตอนรับเงินมีนาคม → บันทึก "เงินรับล่วงหน้า" (หนี้สิน) ไม่ใช่รายได้

ตอนเดือนพฤษภาคมเมื่อจัดทัวร์ → โอนเป็น "รายได้"

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย: บันทึกรายได้ตอนรับเงิน ทำให้งบกำไรขาดทุนไม่สะท้อนการทำงานจริง

5.2 สินค้าคงเหลือ (Inventory)

หลักการ: บันทึกที่ "ราคาทุน" หรือ "มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ" อันไหนต่ำกว่า (Lower of Cost or NRV)

วิธีการคำนวณต้นทุน: ใช้ได้ทั้ง FIFO (มาก่อนออกก่อน) หรือ Weighted Average — ห้ามใช้ LIFO

ข้อสำคัญ:

สินค้าเสียหาย/หมดอายุ/ตกเทรนด์ ต้องพิจารณาลดมูลค่า

ต้องทำ stock count จริง อย่างน้อยปีละครั้ง

5.3 ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ (PPE / Fixed Assets)

หลักการ: บันทึกที่ "ราคาทุน" + หักด้วย "ค่าเสื่อมสะสม"

ค่าเสื่อมราคา (Depreciation):

ใช้ วิธีเส้นตรง (Straight Line) เป็นหลัก — ตัดเท่าๆ กันทุกปี

อายุการใช้งานที่นิยม (สอดคล้องกับภาษี):

- อาคาร: 20 ปี (5% ต่อปี)

- เครื่องจักร: 5 ปี (20% ต่อปี)

- คอมพิวเตอร์/อุปกรณ์สำนักงาน: 3-5 ปี (20-33.33%)

- ยานพาหนะ: 5 ปี (20% ต่อปี)

ข้อระวัง: อัตราค่าเสื่อมทางบัญชี ไม่จำเป็น ต้องเท่ากับอัตราตามกฎหมายภาษี (พ.ร.ฎ.145) — แต่เพื่อความสะดวก หลาย SME ใช้อัตราเดียวกันกับภาษี

5.4 ลูกหนี้การค้า (Trade Receivables)

หลักการ: บันทึกที่มูลค่าที่คาดว่าจะเก็บเงินได้

ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ:

ประมาณการจากประสบการณ์/อายุลูกหนี้

TFRS for NPAEs ให้ความยืดหยุ่น ไม่ต้องใช้ Expected Credit Loss (ECL) แบบที่ TFRS 9 บังคับ

5.5 การจ่ายปันผล และส่วนของผู้ถือหุ้น

NPAEs ต้องเปิดเผย:

ทุนจดทะเบียน

ทุนที่ชำระแล้ว

กำไรสะสม (ที่จัดสรรและยังไม่ได้จัดสรร)

สำรองตามกฎหมาย — บริษัทจำกัดต้องตั้งอย่างน้อย 5% ของกำไรสุทธิ จนถึง 10% ของทุนจดทะเบียน (ปพพ. มาตรา 1202)

6. งบการเงินที่ NPAEs ต้องจัดทำ

ตาม TFRS for NPAEs ชุดงบการเงินประกอบด้วย:

งบแสดงฐานะการเงิน (Statement of Financial Position / Balance Sheet)

งบกำไรขาดทุน (Income Statement)

งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้น (Statement of Changes in Equity)

หมายเหตุประกอบงบการเงิน (Notes)

งบกระแสเงินสด (Cash Flow Statement) — ไม่บังคับ แต่แนะนำ

7. เมื่อไหร่ควรพิจารณาใช้ TFRS ฉบับเต็ม?

ถึงแม้คุณเป็น SME ก็อาจพิจารณาใช้ TFRS ฉบับเต็มในบางกรณี:

วางแผนเข้าตลาดหลักทรัพย์ (IPO) ภายใน 2-3 ปีข้างหน้า — ควรเริ่ม transition ตั้งแต่เนิ่นๆ

นักลงทุนต่างชาติกำลังพิจารณา — บริษัทต่างประเทศมักต้องการงบตาม IFRS (ซึ่ง TFRS ฉบับเต็มสอดคล้องที่สุด)

ขอสินเชื่อก้อนใหญ่ — ธนาคารบางแห่งต้องการงบ TFRS ฉบับเต็มสำหรับสินเชื่อพิเศษ

8. FAQs จากเจ้าของ SME

Q: ถ้าจัดทำงบตาม TFRS for NPAEs แล้ว กฎหมายอื่นๆ ยังคงใช้ได้เหมือนเดิมไหม?

A: ใช้ได้ทุกอย่าง — ทั้งการยื่นภาษี การจดทะเบียน DBD การขอสินเชื่อทั่วไป สรรพากรและ DBD ยอมรับ TFRS for NPAEs เต็มที่

Q: เราเปลี่ยนจาก TFRS for NPAEs เป็น TFRS ฉบับเต็มได้ไหม?

A: ได้ แต่จะต้อง "ปรับย้อนหลัง" (Retrospective Application) ซึ่งเป็นงานใหญ่ ควรวางแผนล่วงหน้าอย่างน้อย 6-12 เดือน

Q: งบ TFRS for NPAEs ของบริษัทเรา น่าเชื่อถือกับแบงก์ไหม?

A: น่าเชื่อถือ 100% เพราะเป็นมาตรฐานที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง แบงก์ส่วนใหญ่คุ้นเคยดี

Q: ผู้สอบบัญชี (CPA/TA) ต้องตรวจแบบไหน?

A: CPA หรือ TA ที่ขึ้นทะเบียนกับสภาวิชาชีพบัญชี สามารถตรวจงบของ NPAEs ได้ทุกราย — ไม่แตกต่างจาก PAEs ในแง่ขอบเขตการตรวจสอบ

Q: ทำไม TFRS for NPAEs ถึงไม่บังคับ Deferred Tax?

A: เพราะคำนวณยาก ต้องใช้ความรู้ขั้นสูง และโดยมาก SME ไม่มีรายการ temporary difference ที่สำคัญ — ตัดทิ้งไปจึงไม่กระทบการตัดสินใจของผู้ใช้งบ

สรุปสั้นๆ ก่อนจากกัน

TFRS for NPAEs = มาตรฐานบัญชีฉบับย่อสำหรับ SME ที่ไม่ได้อยู่ในตลาดหุ้น

ใช้กับ: บริษัทจำกัดและ หจก. ส่วนใหญ่ในไทย

ข้อได้เปรียบ: ไม่ต้องทำ Deferred Tax, Goodwill amortize ได้, Cash Flow ไม่บังคับ, Fair Value น้อย, disclosures น้อยกว่า

หมวดสำคัญที่ต้องรู้: Revenue Recognition, Inventory, PPE/Depreciation, Receivables

ไม่ทำให้งบด้อยลง — สรรพากร, DBD, ธนาคารยอมรับทั้งหมด

SME ส่วนใหญ่ในภูเก็ตใช้มาตรฐานนี้ — รวมถึงลูกค้าของ WACC เกือบทั้งหมด

เข้าใจ TFRS for NPAEs แล้ว = เข้าใจงบของตัวเองลึกขึ้น = ตัดสินใจทางธุรกิจได้ดีขึ้น

---

อยากให้งบการเงินของคุณถูกต้องและเข้าใจง่าย? WACC ช่วยได้

ทีม WACC Service Limited ที่ภูเก็ต จัดทำบัญชีและงบการเงินตาม TFRS for NPAEs อย่างมืออาชีพ พร้อมอธิบายให้เจ้าของธุรกิจเข้าใจทุกบรรทัด ไม่ใช่แค่ส่งงบแล้วจบ

บริการของเรา:

บันทึกบัญชีรายเดือน / รายไตรมาส

จัดทำงบการเงินประจำปีตาม TFRS for NPAEs

ประสานงานกับผู้สอบบัญชี (CPA/TA)

ยื่น DBD และ ภ.ง.ด.50 ให้ทันกำหนด

ปรึกษาฟรี — ทัก LINE @waccservice แจ้งประเภทธุรกิจและปริมาณธุรกรรม เราจะประเมินแพ็กเกจที่เหมาะสมให้

บทความนี้เขียนโดยทีม WACC Service Limited อ้างอิงตาม ประกาศสภาวิชาชีพบัญชี เรื่อง มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for NPAEs) ฉบับปรับปรุง ณ วันที่ 11-04-2569